Zakeus Chibaya (1977-2007) was een Zimbabwaanse journalist die woonde en werkte in Zuid-Afrika.
Hij was er correspondent voor The Zimbabwean. Hij was tevens lid van 'Forum for Africa Investigative Reporting'. Hij overleed op 10 september 2007 ten gevolge van een korte ziekte.
Zakeus Chibaya: een eerbetoon
Zakeus Chibaya trad in 2004 toe tot FAIR, nadat hij net een reeks diepgaande interviews had gehouden met gedemotiveerde Zimbabwaanse soldaten. Teleurgesteld over het toenemende gebrek aan mogelijkheden voor onderzoeksjournalistiek in Zimbabwe, vestigde hij zich in Zuid-Afrika, waar hij, terwijl hij journalistiek studeerde aan de Universiteit van Witwatersrand, betrokken raakte bij organisaties van ballingen en verbannen journalisten uit zijn thuisland. Chibaya schreef veel onderzoeksartikelen over Zimbabwe voor The Zimbabwean en het Institute for War and Peace Reporting (IWPR). Een van zijn artikelen, waarin hij de slechte behandeling van vluchtelingen en migranten in Zuid-Afrika aan de kaak stelde, werd internationaal gepubliceerd en leverde hem de internationale prijs ‘Excellence in Journalism’ voor solidariteit met vluchtelingen op, uitgereikt door het in Canada gevestigde International Institute of Journalism. Voor het FAIR Transnational Investigation interviewde Zakeus Chibaya veel mensen met hiv/aids en documenteerde hij hun strijd om toegang te krijgen tot medicijnen in Zuid-Afrika. Hierbij werd hij opnieuw geconfronteerd met de onverzettelijkheid van de Zuid-Afrikaanse autoriteiten, die de epidemie op grote schaal ontkenden en tegenwerkten. Tragisch genoeg werd hij zelf ziek terwijl hij verslag deed van de eindeloze rijen mensen die wachtten op behandeling en medicijnen, en mogelijk weerspiegelden de woorden van de mensen die hij interviewde over ‘in de rij staan tot ze niet meer konden staan’ ook zijn eigen situatie. Zijn familie en vrienden kwamen er pas achter dat hij tegen het hiv-virus vocht nadat hij in augustus 2007 aan longontsteking was bezweken. Zakeus was 30 jaar oud.
