“De komst van nieuwe media eist dat de journalistiek snel evolueert. Dat vraagt een groot veranderingsvermogen van journalisten, maar ook van hun opleidingen”, zegt voorzitter Hans Laroes. “Het viel ons op dat de meeste opleidingen zoeken hoe ze studenten kunnen voorbereiden op het veranderende werkveld. Belangrijk in onze ogen is de vraag of de opleidingen, de docenten en de studenten oog hebben voor wat er aan de hand is, en een flexibele geest hebben in het aanpassen van onderwijs en omgeving.”
Veeleisend werkveld
Voorzitter Ludo Permentier begrijpt dat het geen gemakkelijke opdracht is voor de opleidingen. “Ze proberen elke dag een evenwicht te vinden tussen twee belangrijke eisen van het werkveld. Dat smeekt om journalisten die inzicht hebben en een vermogen tot assimilatie en reflectie, maar ook om journalisten die direct inzetbaar zijn voor dagelijkse taken.” Hans Laroes vult aan: “Van een journalist verwacht de maatschappij dat hij onafhankelijk nadenkt over ‘de waan van de dag’, dat hij in zekere mate eigenzinnige keuzes maakt die gebaseerd zijn op een grote kennis van de maatschappij. Dat hij zich bewust is van de deontologie van zijn vak en zich verantwoordelijk opstelt, ook onder grote druk. Journalistiek is een moeilijk beroep – het mag niemand verwonderen dat het ook een moeilijke studie is.”
In tegenstelling tot de masteropleidingen is deze bachelor een opleiding voor de praktijk. Waar die al binnengebracht wordt in de opleiding via authentieke opdrachten, kunnen studenten behoorlijk voorbereid worden op de verwachtingen, waarna ze de kans krijgen om te groeien in hun vak. Dat is een van de conclusies van het visitatierapport. Het is daarbij cruciaal om ook docenten aan te trekken die recente praktijkervaring hebben in de diverse media om studenten te enthousiasmeren en voor te bereiden op de praktijk.
Vragen bij leefbaarheid opleidingen
Ten slotte vraagt de commissie zich af of het realistisch is om zes opleidingen te laten bestaan. Zo een groot absorptievermogen heeft het werkveld niet, zo veel stageplaatsen zijn er niet, zo veel toekomst is er (in kwantitatieve zin) niet. Ook de budgettaire ruimte om het onderwijs vorm te geven is beperkt. De gewenste kwaliteit bieden met de huidige financiering die door de overheid wordt toegekend, is bijzonder moeilijk. Daar komt de democratisering van het onderwijs bovenop. De instroom van studenten die geen algemeen secundair onderwijs (ASO) hebben gevolgd, is de laatste jaren sterk toegenomen. De docenten krijgen daardoor meer jongeren voor zich die bijvoorbeeld weinig taalvast zijn, weinig achtergrondkennis hebben en weinig vertrouwd zijn met de media.
Nieuw evaluatiesysteem
De opleidingen journalistiek behoren tot de eerste opleidingen in Vlaanderen die volgens een nieuw systeem werden geëvalueerd. Dit nieuwe systeem biedt de opleidingen de mogelijkheid hun eigen verhaal en profilering sterker in de verf te zetten. De visitaties spitsen zich rechtstreeks toe op de onderwerpen die betrekking hebben op het primaire onderwijsproces: een onafhankelijke, deskundige en gezaghebbende visitatiecommissie moet zich over 3 kernvragen uitspreken: ‘Wat beoogt de opleiding?’, ‘Hoe realiseert de opleiding dat?’, ‘Worden de doelstellingen bereikt?’
Lees het volledige rapport van de visitatiecommissie hier (en de bijlagen hier).
