Gesteunde projecten

BRUSSEL - Op een onzeker uur is het literaire relaas van deze intieme en intrigerende kennismaking met vluchtelingen, mensen op de dool die even een thuishaven vinden in een asielcentrum: ‘Op een onzeker uur wachten hier mensen op een nog minder zekere toekomst.’

BAGDAD - "Vroeger droegen we een minirok, nu een hoofddoek" - Irak heeft sinds deze week een interimgrondwet, waarin onder meer te lezen staat dat na de eerste democratische verkiezingen minstens 25 procent van de parlementsleden vrouw moet zijn. Klinkt goed, maar de Iraakse vrouwen zijn er niet gerust op. "Zodra de sjieten hier de macht krijgen, kunnen wij, vrouwen, onze rechten wel vergeten."

BRUSSEL - De toetreding van tien nieuwe landen tot de Europese Unie (EU) in mei 2004 brengt voor Brussel een heuse volksverhuizing en ingrijpende veranderingen teweeg. Steeds meer eurocraten leven en werken in de hoofdstad van België en Europa. Wie zijn ze? Wat doen ze? Hoe bereiden 'nieuwe Brusselaars' uit Polen, Hongarije, Letland, Litouwen, Estland, Tsjechië, Slowakije, Slovenië, Malta en Cyprus de toetreding tot de Unie voor?

PORT-AU-PRINCE - Op 1 januari 2004 viert de eerste zwarte republiek ter wereld 200 jaar onafhankelijkheid. Deze herdenking komt echter op een ogenblik waarop de Haïtianen met een grote politieke crisis te kampen hebben. President Aristide maakt van 200 jaar onafhankelijkheid een persoonlijke zaak om zijn gecontesteerde macht te versterken. De straatprotesten tegen de president groeien en worden met geweld de kop ingedrukt. De bevolking vraagt zich af wat er met Nieuwjaar 2004 te vieren valt? Is het een reden om te feesten of om in opstand te komen?

BAGDAD - Uit Van het front geen nieuws blijkt dat een betere kennis van die geschiedenis steeds urgenter wordt. Vranckx heeft de vele gezichten van het Midden-Oosten als bevoorrechte getuige leren kennen. Zijn analyse toont de achterkant van het nieuws, de plekken die camera's niet laten zien, de mensen die nooit aan het woord komen, de verhalen die zelden worden verteld.

BRUSSEL - "Ik dacht veel geld te verdienen in België", vertelt Mohammed Gazov, een 49-jarige Rus die hier politiek asiel aanvroeg. "Ik wou hier blijven en werken om mijn vrouw en twee kinderen thuis een beter leven te bieden en om mijn dochter te laten studeren." Maar zijn aanvraag werd afgewezen. Na iets meer dan een jaar wordt Mohammed op een vliegtuig gezet en gerepatrieerd. "Mijn reis heeft me 2000 euro gekost. Nu moet ik met lege handen terug." 

BRUSSEL - Dat enkel politici en ambtenaren wetten schrijven is één van de grootste leugens van deze tijd. Net als in Washington worden ook in Brussel de ware krachten achter het politieke circus steeds zichtbaarder. Ze presenteren zichzelf als lobbyisten die meepraten over nieuw beleid. Naar schatting zijn er zeker 2000 tot 3000 belangenorganisaties en lopen er 10.000 tot 30.000 lobbyisten rond bij de EU. Met andere woorden: voor ieder lid van het Europees Parlement zijn er zeker drie lobbyisten en voor iedere commissie-ambtenaar minstens één. 

BRUSSEL - Op 1 mei 2004 treden meer dan 100 miljoen nieuwe Europeanen toe tot de Europese Unie. Toch zijn de 10 kandidaat-lidstaten in Vlaanderen bijna niet gekend. EUROTOUR wil de afstand tussen Vlaanderen en de nieuwe EU-burgers verkleinen en aan onze nieuwe buren een gezicht geven.

TUXTLA GUTIÉRREZ - In januari (2004, nvdr) zal het tien jaar geleden zijn dat het Zapatistisch Bevrijdingsleger (EZLN) in de Mexicaanse staat Chiapas de wapens opnam. De rebellen stelden zich een onwaarschijnlijke opdracht: ze verklaarden de oorlog aan het neoliberalisme.

CANBERRA - Meer dan de helft van de Australische gevangenen zijn Aboriginals, terwijl ze amper drie procent uitmaken van de totale bevolking. ‘Ik wil niet meer in deze realiteit leven’, zegt Syd, een gevangene die al meer dan achttien jaar van de ene cel naar de andere verhuist.

BRUSSEL - Scheidend minister van Financiën Didier Reynders heeft acht geheime contracten met tabaksfabrikanten afgedwongen voor de financiering van rookpreventiecampagnes van de Rodin Foundation.

BRUSSEL - De afgelopen twee eeuwen heeft België miljoenen voorwerpen, documenten, kunstwerken en artefacten vergaard (soms ook gestolen) en opgeslagen in musea, archieven en bibliotheken. Een groot deel ervan bevindt zich in Vlaamse en Waalse instellingen. Tien 'schatkamers', de zogenaamde 'federale wetenschappelijke instellingen' (FWI's), zijn Belgisch gebleven. Ze beheren samen een roerend patrimonium van 6,2 miljard euro. Ward Daenen trok voor De Morgen en met de steun van het Fonds Pascal Decroos maandenlang op onderzoek uit. 

BELFAST - John Hume en David Trimble ontvingen in 1998 de Nobelprijs voor de vrede vanwege hun bijdrage aan het Goede Vrijdag Akkoord. Vijf jaar na datum is er nood aan een evaluatie. 

KIGALI - Tussen lachende Rwandese kinderen vergeet je zo dat hun land ooit de hel was. Op 7 april 1994, daags na de moordaanslag op president Juvénal Habyarimana, barstte in het Centraal-Afrikaanse landje een orgie van geweld los. Zowat een miljoen Tutsi's en gematigde Hutu's werden uitgemoord. 

KAAPSTAD / PRETORIA / BLOEMFONTEIN - Voor de viering van tien jaar democratie, in 2004, is het tijd voor een balans. Een portret van Zuidafrikanen van nu tegen een achtergrond van hun portretten uit de jaren '80, het hoogtepunt van de bevrijdingsstrijd, het dieptepunt van de repressie.

GENEVE - Sinds de beruchte 'Battle of Seattle' eind 1999 is de Wereldhandelsorganisatie (WTO), na IMF en Wereldbank, voor de andersglobaliseringsbeweging de nieuwe kop van jut geworden. Opvallend is dat er velen tégen de WTO zijn, zonder altijd even goed te weten wat er zich in het Geneefse hoofdkwartier nu precies afspeelt. Is het inderdaad een neoliberaal bolwerk waar de rijke Oeso-landen de arme landen onder de knoet proberen te houden? Of ligt het iets genuanceerder? 

PRISTINA - "Kinderen zijn onze toekomst". Dit cliché geldt zeker in Kosovo waar kinderen en jongeren het merendeel van de Kosovaarse samenleving uitmaken: de gemiddelde bevolkingsleeftijd wordt geschat op 22 jaar.

BRUSSEL - Europa breidt uit. In mei 2004 is het zover. Dan houdt Europa pas op voorbij de toendra's van Finland, de sovchozen en kolchozen van Estland, Letland en Litouwen, het met reclameborden volgeplempte Polen, de zigeunernederzettingen van Slowakije en het van nationalisme doorspekte platteland van Hongarije. Over nog eens drie jaar voegen zich het straatarme Roemenië en Bulgarije bij de Europese Unie.

BRUSSEL - Haast bij toeval komt Marleen Teugels in aanraking met het leed van zieke Balkanveteranen. Hun verhalen waren zo schokkend dat ze sinds het najaar van 1999 steeds dieper is afgedaald in de spelonken van die - voor haar - vreemde militaire wereld. Stilaan is zij erachter gekomen dat die klachten, duistere dossiers en gruwelijke feiten één groter verhaal vormen. Het gaat om de nietigheid van een mensenleven. Voor blinde doctrine, economische en politieke belangen moet alles wijken. Soldaten en burgers zijn even weinig relevant.

HARARE - Zimbabwe is op dit ogenblik verwikkeld in een enorme operatie van landhervorming en zal daarbij eind maart 2002 een cruciale presidentsverkiezing kennen waarbij voor het eerst regerende partij en oppositie aan elkaar gewaagd zijn.

CAÏRO - Naar aanleiding van de gebeurtenissen rond 11 september 2001 is Rudi Rotthier, ruwweg vanaf 1 januari 2002, aan een wereldreis door moslimlanden begonnen. Hij is vertrokken in Marseille, en zal de volgende landen aandoen: Tunesië, Algerije, Marokko, Mauretanië, Nigeria, Midden-Oosten, Turkije, Iran, Kasjmir, Bangladesj, Indonesië om uiteindelijk in Afghanistan te eindigen.

ZAVENTEM - Steven Decraene, Peter Denruyter en Geert Sciot zijn alle drie journalisten die zich in het ingewikkelde en tragische Sabena-dossier hebben vastgebeten. Sabena was de eerste nationale luchtvaartmaatschappij in Europa die verdween. Hoe is het zo ver kunnen komen met 's lands vliegend monument?

DUBLIN / BRUSSEL - West-Europa is sinds de val van de muur duidelijk veranderd. Onder druk van de E.M en de globalisering, bekeerde regering na regering zich tot de bekende neo-liberale maatregelen: privatisering, deregulatie en liberalisering van kapitaal- en arbeidsmarkten.

BYUMBA - Tijdens de genocide in Rwanda in 1994 werden ook drie Belgische ontwikkelingshelpers vermoord door de Interahamwe, de beruchte Hutu-militie, die ook verantwoordelijk was voor de moord op meer dan 800.000 Tutsi's en gematigde Hutu's alsmede op een aantal Belgische para's in Kigali.

OUAGADOUGOU - Omdat freelance-fotograaf Karl Deckers in 1999 en 2000 geen jaarverslagen over zijn Fosterkind in Burkina Faso kreeg, nam hij de jaarverslagen van 1992 tot 1998 nog eens ter hand. Wat bleek? Elk jaarverslag is zo goed als een doorslagje van het jaar ervoor. Foster Parents Plan zou in Burkina Faso tussen '92 en '98 niets anders hebben gedaan dan latrines gegraven en waterputten geboord. Zijn nieuwsgierigheid was gewekt en Karl nam ter plaatse een kijkje.

BRUSSEL - 2002 was het jaar van de euro, symbool van de Europese gedachte. Meteen een mooie aanleiding om die Europese gemeenschappelijkheid - en de onvermijdelijke verscheidenheid van de regio's - ook op letterkundig vlak te toetsen. Standaard der Letteren-redacteur Filip Huysegems trok Europa rond en interviewde toonaangevende auteurs met een scherp oog voor wat in de samenleving gebeurt. 

SAN SALVADOR - Reconstructie van de burgeroorlog in El Salvador aan de hand van de keuzes gemaakt door drie Vlaamse priesters.

PORTO ALEGRO - Eind september 2001 verscheen het eerste Nederlandstalige boek over antiglobalisme. Journalist Dirk Barrez poogt een invulling te geven aan deze nieuwe mondiale basisbeweging. Hij baseert zich daarvoor op het eerste Wereld Sociaal Forum dat plaats vond in het Braziliaanse Porto Alegro en confronteert die inzichten met de protesten die zich van Seattle tot Genua hebben gemanifesteerd.

GOMA - Vandaag keren Congolese Tutsi's terug naar huis, naar het gebied waar ze eeuwenlang woonden en waar ze volgens hun leiders recht op hebben. Ze noemen zichzelf 'Kongomani', 'burgers van Congo', en zijn bereid te vechten voor hun rechten. Ze zijn ervan overtuigd dat de Congolese Hutu's en de andere plaatselijke stammen in vrede met hen kunnen samenleven.

BRUSSEL - Dit boek neemt ons mee achter de schermen van de hoge Europese diplomatie. We lezen hoe Jean-Luc Dehaene Europa gebruikte om zijn binnenlandse doelstellingen waar te maken, en gaan op zoek naar de radiostilte die jarenlang heerste door de dodelijke rivaliteit tussen Wilfried Martens en Leo Tindemans. We zitten met de tolken mee aan tafel tijdens de gesprekken tussen Mitterand en Kohl, en vernemen hoe de Italiaanse eerste minister Andreotti Margaret Thatcher brutaal buitenspel zet.