In beide landen bestaat een groot deel van de bosoppervlakte uit plantages van exotische pijnbomen en eucalyptus: zo’n 17% in Chili en meer dan een kwart in Portugal. Dat beplantingsbeleid gaat terug op subsidies uit de tijd van de dictaturen van Salazar en Pinochet. Volgens de geïnterviewde experts en betrokkenen hangen de intensiteit en beheersbaarheid van branden niet alleen af van het weer en de klimaatverandering, maar ook van het type vegetatie en het bodemgebruik.
In de Chileense wijnstreek Itata brandde in 2023 volgens NASA-cijfers 69.478 hectare af, en ook dit jaar woedde er opnieuw een brand. Bewoners vertellen hoe stukken inheems bos het vuur afremden en hun huizen spaarden.
Herdersbedrijfjes zoals Pastoras Felizes in Portugal en Nómade Pastores en Buena Cabra in Chili zetten geiten en schapen in om de vegetatie te beheren als vorm van brandpreventie. Het bedrijf ProNativa vormt plantages om tot inheems bos. Het Portugese project Wild Forest Garden past syntropische landbouw toe, al bestaat er discussie over het gebruik van eucalyptus binnen die methode. De burgerbeweging Mata Viva wil publieke grond herbebossen met inheemse soorten. Kleine eigenaars zien plantages vaak als bron van inkomsten, terwijl sommige experts de rendabiliteit in twijfel trekken daarbij zou ongeveer twee derde van de Portugese eucalyptusplantages verlaten zijn.
Veel geïnterviewden vinden dat de overheden in beide landen vooral reactief optreden en pas na grote branden maatregelen nemen. Volgens hen ontbreekt een preventief beleidskader dat natuurgebaseerde oplossingen ondersteunt, zoals strategisch grazen of stroken inheems bos die als levende brandgangen dienen.
In Portugal kwam een beleid rond geïntegreerde gebieden voor landschapsbeheer (AIGP’s) tot stilstand. In Chili richt het beleid zich vooral op het brandveiliger maken van bestaande plantages. De dalende rentabiliteit van de bosbouwsector zou daarbij kansen kunnen bieden voor verandering.
