Gesteunde projecten

KINSHASA - Échos du Silence onderzoekt de herinnering rond menselijke resten uit Congo die sinds de koloniale periode in België worden bewaard, en behandelt vragen rond herkomst, restitutie, overdracht van kennis en de waardigheid van de doden.

AMSTERDAM / GENT - Woninginbraak voorspellen voordat die heeft plaatsgevonden? Volgens het ambitieuze Bigdatpol-project van de Universiteit Gent wordt het binnenkort realiteit. Het onderzoeksteam rond professor Wim Hardyns werkt al jaren aan een AI-model dat kan aangeven waar en wanneer de kans op inbraak het hoogst is.

ISTANBOEL / BRUSSEL - Oorlogvoering verandert vandaag in een sneltempo. Een stortvloed aan nieuwe technologie duikt op het slagveld op, van drones en robots tot lasers en artificiële intelligentie.

LEUVEN - In zes afleveringen onderzoeken de Wonderzoekers enkele grote menselijke thema's: schaamte, taal, schoonheid, fantasie, heimwee en liegen. Daarbij combineren Palmers en Pierlet wetenschappelijke inzichten met persoonlijke verhalen, humor en fictie.

LIERNEUX - Europa wil minder afhankelijk worden voor de aanvoer van belangrijke grondstoffen van het buitenland. Daarom bekijken de lidstaten wat er binnen hun grenzen opgedolven kan worden. Senne Starckx onderzocht wat er mogelijk is in België.

MECHELEN - Wereldwijd zijn er nog maar een heel klein aantal monniksgieren in het wild. De Zoo van Planckendael doet mee aan een Europees kweekprogramma om de soort voor uitsterven te behoeden — maar het fokken van deze zeldzame roofvogels blijkt allesbehalve vanzelfsprekend.

DUFFEL - Als therapie en medicatie geen uitweg bieden voor ernstige depressie, kan elektroconvulsietherapie (ECT) - beter bekend als elektroshocktherapie - soelaas bieden. Mie en Tine worstelen al jaren met depressies. Hun hoop is nu gevestigd op ECT. Hoe beleven zij hun behandeling? Herwinnen ze beetje bij beetje hun oude zelf? En hoe gaan ze om met de nevel die achterblijft na een ECT-sessie?

BRUSSEL - In heel Europa groeit de wolvenpopulatie, maar ook de weerstand. Tussen de cijfers, de politiek en het publieke debat dreigt de wetenschap onder te sneeuwen. Een nauwkeurige monitoring van de dieren is cruciaal: niet alleen om ze te tellen, maar ook om te begrijpen hoe bescherming werkt.

BRUGGE - Onze gevangenissen vergrijzen in sneltempo. Dit stelt het gevangenispersoneel voor grote uitdagingen. Ouderen in detentie hebben andere fysieke en psychische behoeften dan jongeren, waar gevangenissen nog onvoldoende rekening mee houden.

BRUSSEL - Al tientallen jaren worden Europese consumenten gewaarschuwd voor de gevaren van roken. Toch staan er nog steeds geen duidelijke gezondheidswaarschuwingen op wijn en bier, ook al is alcohol een van de belangrijkste vermijdbare oorzaken van kanker. Dit onderzoek laat zien hoe de Europese alcoholindustrie heeft gestreden om dat zo te houden.

CAMBRIDGE / LOUVAIN-LA-NEUVE - Hoe gebruiken we het beschikbare land in onze eigen regio, en welke impact heeft dat elders? Die vraag is van cruciaal belang voor onze voedselvoorziening, armoedebestrijding, natuurbehoud en de strijd tegen klimaatverandering. Maar helaas bestaan er veel misverstanden over landgebruik.

BRUSSEL - Een wirwar aan Europese subsidie­regels heeft een lucratieve niche gecreëerd: de ‘grant consultants’. Deze adviesbureaus verdienen flink aan het begeleiden van onderzoekers bij hun subsidieaanvragen. Daarachter schuilt een fundamentele vraag: stuurt het huidige onderzoeksbeleid wetenschap niet té veel richting competitie en marktwaarde, ten koste van een open, maatschappelijke benadering van onderzoek?

AMSTERDAM - Aan de vooravond van de jaarlijkse World Antibiotic Awareness Week verscheen op 12 november 2025 De sluipende pandemie. Over toenemende antibioticaresistentie, falende zorgsystemen en de noodzaak van wereldwijde samenwerking, het nieuwe boek van Rinke van den Brink. De sluipende pandemie is de opvolger van het in 2013 verschenen Het einde van de antibiotica. Hoe bacteriën winnen van een wondermiddel en beschrijft wat er sindsdien is gebeurd op dit terrein.

AMSTERDAM - Welke beelden leven er in de maatschappij rond vruchtbaarheid, mannelijkheid en vaderschap? In Mannen die zwijgen onderzoekt Tomas Vanheste het stigma rondom vruchtbaarheidsproblematiek bij mannen en verdiept hij zich in mogelijke oorzaken en behandelingen. 

LONGYEARBYEN - De Laatste Wildernis neemt je mee naar twee van de meest extreme en moeilijk toegankelijke plekken op aarde: de polen en de diepzee.

BRUSSEL - In dit boek vertellen donorfamilies hun verhaal. Hoe kwamen zij tot de keuze van een donor? Welke woorden vinden ze aan de keukentafel om hierover te spreken? En welke reacties ontvangen ze uit hun omgeving? Ook donorkinderen krijgen in dit boek een stem. Welke behoeften, vragen of wensen hebben zij met betrekking tot hun ontstaansgeschiedenis?

ANTWERPEN - Het microbiologische labo van de Universiteit Antwerpen gaat met behulp van duizenden vrouwen op ontdekkingsreis naar de onderkant van het vrouwelijke lichaam: welke micro-organismen zijn er te vinden in de vagina, wat doen die daar en wat kunnen we ervan leren? De maatschappelijke relevantie van dit pionierswerk staat buiten kijf.

BRUSSEL - Mythisch als een draak, maar ook écht; mensen zijn gehecht geraakt aan een beeld van wat een dinosaurus zou kunnen zijn geweest. Een team onderzoekers ging op zoek naar het definitieve bewijs van wat het einde van het dinosaurustijdperk veroorzaakte. Eén fijne lijn in de rotsbedding bevat kennis tot op de minuut, van die noodlottige dag, 66 miljoen jaar geleden.

ANTWERPEN - Twee jaar lang elke dag een morning-afterpil slikken. Dat was lang het dokters­advies aan meisjes die ‘te groot’ waren. De bijwerkingen, zoals een verminderde vruchtbaarheid, werden nauwelijks ernstig genomen.

ZURICH/ALTMULTHAL - Fossielen van dinosauriërs zijn de nieuwe Picasso’s en Van Goghs. Voor kostbare skeletten worden vaak miljoenen betaald. Zo ook voor Trinity, het skelet van een T. rex dat de Antwerpse ondernemer Fernand Huts anderhalf jaar geleden kocht. 

ANTWERPEN - Valère, de partner van Veerle Duflou, koos ervoor zijn lichaam aan de wetenschap te schenken. Tien jaar na zijn overlijden, wil Veerle weten wat er met die lichamen gebeurt. Ze trekt naar het anatomielab van de Universiteit Antwerpen en volgt de mensen bij wie deze lichamen terechtkomen.

BRUSSEL - Onze vleesconsumptie moet naar omlaag en om dit te vergemakkelijken staat een leger producenten klaar met alternatieven. Sommigen vonden inspiratie in eeuwenoude recepten, anderen vinden vlees helemaal opnieuw uit.

PUERTO BAQUERIZO MORENO - Een visuele documentatie van de menselijke geschiedenis van Galápagos en de eerste bewoners, die getuige waren van de ontwikkeling van de vorige eeuw.

ANTWERPEN - Er zijn vele vergeten wereldrampen, maar ooit is het opnieuw prijs. Zijn we er klaar voor als de alarmniveaus weer naar code rood schieten?

COLOMBO - Een jonge moeder en onderzoekster uit Sri Lanka brengt de migratiepatronen van koraallarven in kaart. Haar doel: de toekomst van zowel de koraalriffen als haar eilandstaat beschermen.

ANTWERPEN - Bekkenpijn is een overkoepelende term voor pijn in het stuitje, de heupen, de bilregio, de gewrichten rond het heiligbeen en het schaambot, maar omhelst ook pijn en ongemak in de vagina, de vulva, het perineum, de baarmoeder, de eierstokken, de blaas, de darmen en de bekkenbodemspieren.

MOL - In Het verhaal van Vlaanderen of de Vlaamse canon werd er niet over gepiept, maar maar recent onderzoek toont aan dat we diep in onze genen oosterlingen zijn. We stammen voor een groot deel af van steppevolkeren die vijfduizend jaar geleden Europa binnentrokken.

GALWAY / NUUK / REYKJAVIK - Al maanden wordt de Noord-Atlantische Oceaan geteisterd door extreme hittegolven. Het nieuwe hightech onderzoekschip de Belgica vaart voor het eerst naar de poolgebieden om de gevolgen van de klimaatveranderingen in de oceanen te documenteren en onderzoeken. Journalisten Arno Van Rensbergen en Johannes De Bruycker gingen een week mee aan boord. 

BRUSSEL - Waarom waren we niet klaar voor een pandemie en slagen we er misschien niet in om ons voor te bereiden op de volgende? Onderzoekers zetten vraagtekens bij de kortzichtige aanpak van regeringen.

BRUSSEL - Een goede 15 procent van alle uitgaven binnen onderzoek en ontwikkeling in het Vlaamse hoger onderwijs is afkomstig van bedrijven. Privéondernemingen financieren onderzoeksprojecten en doctoraten en kopen licenties aan. Maar de lijn tussen nauwe samenwerking en belangenvermenging tussen universiteit en bedrijf is soms flinterdun.